พรรคเพื่อไทยย้ำชัด ไม่มีบริษัทใดผูกขาดกะเพรา ประชาชนปลูกและขายได้ตามปกติ

เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 นางสาวชญาภา สินธุไพร สส.ร้อยเอ็ด และรองโฆษกพรรคเพื่อไทย ได้แถลงเพื่อชี้แจงความเข้าใจผิดของประชาชนกรณีการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์กะเพราภายใต้พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542

พรรคเพื่อไทยยืนยันว่า กะเพราทั่วไปที่วางจำหน่ายตามท้องตลาดและที่ประชาชนใช้ประกอบอาหารในชีวิตประจำวันนั้น ไม่ได้อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านทรัพย์สินทางปัญญาใดๆ ประชาชนและนักท่องเที่ยวสามารถปลูก ซื้อ และนำมาประกอบอาหารได้ตามปกติโดยไม่ต้องขออนุญาตหรือเสียค่าลิขสิทธิ์แต่อย่างใด โดยพรรคได้ชี้แจงว่าสายพันธุ์ที่บริษัทซีพีแลนด์จดทะเบียนคุ้มครองไว้ภายใต้ชื่อ 'แก้วจุรี 01-04' นั้น เป็นสายพันธุ์เฉพาะที่แตกต่างจากกะเพราพื้นเมืองหรือกะเพราทั่วไป

ตามข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตร เจตนารมณ์ของ พ.ร.บ. คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 คือการสร้างแรงจูงใจในการวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืช ไม่ใช่การจำกัดการเข้าถึงพืชผลดั้งเดิมของประชาชน แม้สายพันธุ์ที่จดทะเบียนจะมีระยะเวลาคุ้มครอง 12 ปี แต่ก็ไม่ครอบคลุมถึงกะเพราทั่วไปที่ใช้ในอาหารไทย

สำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว ข่าวดังกล่าวหมายความว่าความพร้อมของอาหารไทยดั้งเดิมและการปลูกพืชสมุนไพรทั่วไปยังคงไม่ได้รับผลกระทบ แม้สถานะทางกฎหมายของสายพันธุ์ที่จดทะเบียนจะมีความชัดเจน แต่ผลกระทบในระยะยาวของการจดทะเบียนลักษณะนี้ต่อความหลากหลายทางเกษตรกรรมยังคงเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจและติดตามต่อไป