กรมวิชาการเกษตรแจงชัด กะเพราทั่วไปปลูก-ขายได้ปกติ ไม่ติดกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช

เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 นายกฤษ อุตตมะเวทิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ชี้แจงกรณีความกังวลของประชาชนเกี่ยวกับการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์กะเพรา เช่น พันธุ์ 'แก้วจุรี 01–04' โดยยืนยันว่าการคุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 นั้น ครอบคลุมเฉพาะพันธุ์ที่ผ่านการวิจัยและจดทะเบียนใหม่เท่านั้น ไม่เกี่ยวข้องกับกะเพราพื้นเมืองหรือพันธุ์ทั่วไปตามท้องตลาด

สำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว ข้อมูลนี้หมายความว่ากะเพราทั่วไปยังคงสามารถปลูก บริโภค และจำหน่ายได้ตามปกติโดยไม่มีความผิด และการจดทะเบียนดังกล่าวไม่ได้ทำให้พันธุ์พื้นเมืองตกเป็นสิทธิของผู้จดทะเบียนแต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม หากผู้ใดต้องการขยายพันธุ์ จำหน่ายเมล็ด หรือต้นกล้าของพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองอย่าง 'แก้วจุรี' จะต้องได้รับอนุญาตจากผู้ทรงสิทธิก่อน

คำชี้แจงนี้มีความสำคัญในการลดความกังวลเรื่องการจำกัดสิทธิในการประกอบอาหารหรือการค้าขายตามวิถีเดิม ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯ กำลังเปิดรับฟังความคิดเห็นเพื่อปรับปรุง พ.ร.บ. คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศยิ่งขึ้น หากประชาชนมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจดทะเบียนหรือการจำหน่าย สามารถติดต่อกลุ่มวิจัยการคุ้มครองพันธุ์พืช กองคุ้มครองพันธุ์พืช ได้ที่หมายเลข 02-940-7214 หรืออีเมล [email protected] แม้กฎระเบียบปัจจุบันจะมีความชัดเจน แต่กระบวนการแก้ไขกฎหมายที่กำลังดำเนินอยู่ยังคงเป็นประเด็นที่ผู้เกี่ยวข้องในภาคเกษตรกรรมควรติดตามต่อไป