ข้อเสนอเลิกภาษีบาปจุดชนวนถกเถียงในไทย
ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและอดีตเจ้าหน้าที่สาธารณสุขวิพากษ์วิจารณ์ข้อเสนอของรัฐบาลที่จะเปลี่ยนภาษีบาปแบบเฉพาะเจาะจงไปเป็นการจัดสรรงบประมาณปกติ โดยกังวลถึงผลกระทบต่อการระดมทุนด้านสาธารณสุข
เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ จากสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ได้ออกมาคัดค้านข้อเสนอของรัฐบาลในการยกเลิกภาษีเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะ (ภาษีบาป) อัตราร้อยละ 2 ซึ่งปัจจุบันจัดสรรให้กับกองทุนสุขภาพเฉพาะทาง รวมถึงสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยรัฐบาลอ้างว่าการนำเงินส่วนนี้เข้าสู่ระบบงบประมาณปกติเป็นไปตามหลักวินัยทางการเงินการคลัง อย่างไรก็ตาม ดร.บรรเจิด ยืนยันว่าระบบปัจจุบันสอดคล้องกับ พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 และรัฐธรรมนูญอย่างครบถ้วน
กลุ่มผู้คัดค้าน รวมถึงอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข มองว่านโยบายนี้เป็นการเอื้อประโยชน์ให้กับกลุ่มทุนสุราและยาสูบ ในขณะที่ทำลายระบบส่งเสริมสุขภาพของประเทศให้ถดถอยลง มีความกังวลอย่างมากว่าการเปลี่ยนแปลงนี้อาจนำไปสู่การลดงบประมาณด้านสาธารณสุข ซึ่งอาจซ้ำเติมปัญหาการขาดทุนของโรงพยาบาลและเพิ่มอัตราการเจ็บป่วยที่ป้องกันได้ในประชากร
สำหรับผู้อยู่อาศัยและชาวต่างชาติในไทย การถกเถียงนี้มีความสำคัญเนื่องจากส่งผลโดยตรงต่อความยั่งยืนของโครงการด้านสาธารณสุขและความมั่นคงในระยะยาวของระบบสุขภาพ แม้รัฐบาลจะยืนยันว่าการเปลี่ยนแปลงนี้จำเป็นต่อการบริหารจัดการการคลัง แต่ข้อเสนอดังกล่าวกำลังเผชิญกับการต่อต้านอย่างหนักจากนักกฎหมายและนักวิชาการด้านสุขภาพ ทั้งนี้ยังคงต้องติดตามต่อไปว่ารัฐบาลจะเดินหน้าแก้ไขกฎหมายหรือจะทบทวนนโยบายดังกล่าวท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่เพิ่มขึ้น