ข้อกังวลเกี่ยวกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างระบบหนังสือเดินทาง TH-AI

เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 นางการดี เลียวไพโรจน์ สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ได้จัดแถลงข่าวเกี่ยวกับความผิดปกติในการจัดซื้อจัดจ้างระบบหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (TH-AI Passport) นางการดี ซึ่งก่อนหน้านี้ได้ยื่นเรื่องต่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เพื่อขอให้ตรวจสอบประเด็นพิรุธ 7 ประการ ระบุว่ากรมบัญชีกลางยืนยันว่าโครงการดังกล่าวไม่ได้เข้าร่วม “ข้อตกลงคุณธรรม” ตามที่ระบุไว้ในเงื่อนไขการจัดซื้อจัดจ้าง (TOR)

ตามคำกล่าวของนางการดี สดช. เป็นผู้ร่าง อนุมัติ และกำกับดูแล TOR ดังกล่าว ซึ่งระบุไว้อย่างชัดเจนในข้อ 3.16 ว่าผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องลงนามในข้อตกลงคุณธรรมสำหรับโครงการที่มีวงเงินตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป นางการดีตั้งคำถามว่าเหตุใด สดช. จึงไม่ปฏิบัติตามเกณฑ์ที่ตนเองกำหนดไว้ ซึ่งอาจส่งผลให้กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเป็นโมฆะ

สำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว เหตุการณ์นี้ชี้ให้เห็นถึงความเป็นไปได้ที่จะเกิดความล่าช้าทางธุรการหรือข้อพิพาททางกฎหมายเกี่ยวกับการออกและบริหารจัดการหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย แม้ว่า สส. จะได้หยิบยกข้อกังวลเหล่านี้ขึ้นมาแล้ว แต่ สตง. ยังคงอยู่ระหว่างการตรวจสอบ ทั้งนี้ยังต้องติดตามต่อไปว่าโครงการจะถูกระงับหรือไม่ หรือ สดช. จะชี้แจงเหตุผลอย่างเป็นทางการอย่างไรเกี่ยวกับการละเว้นข้อตกลงคุณธรรม ผู้ที่เกี่ยวข้องควรติดตามประกาศจากทางราชการเพื่อรับทราบความคืบหน้าของระบบหนังสือเดินทางต่อไป