พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ไทยมุ่งสู่การเป็นแพลตฟอร์มการเรียนรู้ตลอดชีวิต

เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2569 ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้นำเสนอวิสัยทัศน์ใหม่สำหรับสถาบันทางวิทยาศาสตร์ของไทย ในระหว่างการประชุมเครือข่ายพิพิธภัณฑ์และศูนย์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งเอเชียแปซิฟิก (ASPAC 2026) โดย ศ.ดร.ศุภชัย ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) ได้กล่าวถึงแผนการเปลี่ยนผ่านพิพิธภัณฑ์แบบดั้งเดิมให้กลายเป็น 'แพลตฟอร์มการเรียนรู้ตลอดชีวิต' ที่มีความคล่องตัว

ในการปาฐกถาพิเศษหัวข้อ 'เสริมพลังคนรุ่นอนาคต: บทบาทของพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ในการสร้างสังคมที่เข้มแข็งและยั่งยืน' ศ.ดร.ศุภชัย ได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการพัฒนาพื้นที่เหล่านี้เพื่อตอบสนองความต้องการของสังคมยุคใหม่ให้ดียิ่งขึ้น สำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว การเปลี่ยนแปลงนี้บ่งชี้ว่าพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ของไทยอาจนำเสนอประสบการณ์การเรียนรู้ที่เน้นการโต้ตอบและต่อเนื่องมากขึ้น แทนที่จะเป็นเพียงการจัดแสดงนิทรรศการแบบคงที่ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมสังคมที่ยั่งยืนโดยการดึงดูดคนทุกช่วงวัยให้เข้ามามีส่วนร่วมในการค้นพบทางวิทยาศาสตร์

แม้ว่าวิสัยทัศน์สำหรับการเปลี่ยนแปลงนี้จะได้รับการนำเสนออย่างเป็นทางการบนเวทีระดับนานาชาติแล้ว แต่รายละเอียดเฉพาะเกี่ยวกับกรอบเวลาของการปรับปรุง การเปลี่ยนแปลงด้านการเข้าถึงพิพิธภัณฑ์ หรือการนำเครื่องมือการเรียนรู้ดิจิทัลใหม่ๆ มาใช้นั้นยังคงต้องรอการยืนยันต่อไป ตามรายงานของข่าวสดออนไลน์ ความคิดริเริ่มนี้ถือเป็นทิศทางนโยบายที่สำคัญสำหรับ อพวช. โดยสาธารณชนกำลังรอการประกาศเพิ่มเติมเกี่ยวกับการนำการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ไปปฏิบัติในสถานที่ที่มีอยู่จริง