กรมทรัพย์สินทางปัญญาเตือนการใช้ AI สร้างเพลงเสี่ยงละเมิดลิขสิทธิ์

เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2569 กรมทรัพย์สินทางปัญญา (ทป.) กระทรวงพาณิชย์ ได้ออกคำเตือนสาธารณะเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) ในการผลิตผลงานเพลง นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่าการใช้ AI เพื่อเปลี่ยนเสียงศิลปิน รีมิกซ์เพลง หรือสร้างเพลงใหม่โดยอ้างอิงจากผลงานที่มีลิขสิทธิ์นั้นมีความเสี่ยงทางกฎหมายอย่างมีนัยสำคัญ

ตามข้อมูลของกรมฯ แม้ว่าพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ของไทยจะยังไม่มีบทบัญญัติเฉพาะสำหรับ AI แต่การนำผลงานที่ได้รับความคุ้มครอง เช่น เนื้อร้อง ทำนอง หรือดนตรี มาใช้ในการฝึกฝนหรือสั่งการระบบ AI อาจถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ได้ กรมฯ ตั้งข้อสังเกตว่ากระบวนการสร้างเนื้อหาด้วย AI มักเกี่ยวข้องกับการทำสำเนาหรือประมวลผลไฟล์ต้นฉบับ ซึ่งอาจถูกจัดเป็นการทำซ้ำหรือดัดแปลงงานโดยไม่ได้รับอนุญาต หากผลงานที่สร้างขึ้นยังคงมีความเชื่อมโยงที่ชัดเจนกับผลงานต้นฉบับ

สำหรับผู้อยู่อาศัยและนักท่องเที่ยว เหตุการณ์นี้สะท้อนถึงภูมิทัศน์ทางกฎหมายที่กำลังเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับเนื้อหาดิจิทัลในประเทศไทย แม้ว่ากรมฯ จะให้คำแนะนำเพื่อสร้างความเข้าใจในกฎหมายปัจจุบัน แต่ขณะนี้ยังไม่มีแนวคำพิพากษาของศาลไทยที่จะตัดสินข้อพิพาทด้านลิขสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับ AI ได้อย่างเด็ดขาด ผู้ที่เกี่ยวข้องควรใช้ความระมัดระวังในการใช้เครื่องมือ AI เพื่อดัดแปลงหรือทำซ้ำเพลงที่มีลิขสิทธิ์ เนื่องจากสถานะทางกฎหมายของผลงานเหล่านี้ยังคงอยู่ภายใต้การตีความของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง