ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ เรียกร้องให้สังคมศาสตร์ไทยมีรากเหง้า

ตามรายงานของ Thai Post เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2026 ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ได้ออกคำเตือนถึงแวดวงวิชาการไทยเกี่ยวกับการศึกษาสังคมศาสตร์ โดย ดร.เอนก ให้เหตุผลว่าแม้กรอบทฤษฎีตะวันตกจะมีประโยชน์ แต่ไม่ควรนำมาใช้โดยแยกส่วน เขาเน้นย้ำว่านักวิชาการต้องมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และภูมิปัญญาไทย เพื่อให้งานวิจัยยังคงมีความเกี่ยวข้องและมีรากฐานที่มั่นคง

ดร.เอนก เตือนว่าการพึ่งพาแบบจำลองจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียวอาจทำให้สังคมศาสตร์ไทยกลายเป็นศาสตร์ที่ 'ไร้จิตวิญญาณ' และตัดขาดจากความเป็นจริงของชาติ เขาเสนอให้ใช้วิธีการที่สมดุลมากขึ้นโดยให้บริบทท้องถิ่นเป็นรากฐานสำหรับการสืบค้นทางวิชาการ

สำหรับผู้อยู่อาศัยและชาวต่างชาติที่สนใจในบรรยากาศทางปัญญาของประเทศไทย วาทกรรมนี้เน้นย้ำถึงความพยายามระดับชาติที่กำลังดำเนินอยู่ในการกำหนดอัตลักษณ์ไทยสมัยใหม่ที่เคารพรากเหง้าดั้งเดิม การเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงนี้สามารถให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับนโยบายการศึกษาและวัฒนธรรมในปัจจุบันของประเทศได้ ในขณะนี้ยังคงต้องติดตามดูว่าสถาบันการศึกษาจะนำคำแนะนำเหล่านี้ไปบูรณาการเข้ากับหลักสูตรหรือระเบียบวิธีวิจัยอย่างไร คำเรียกร้องนี้เป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำคัญของการอนุรักษ์วัฒนธรรมในภูมิทัศน์ทางปัญญาที่กำลังพัฒนาของประเทศไทย